Vlaamse Ecologie Energie Milieu Onderneming

CorrespondentieadresHoge Weg 157, 2940 Hoevenen
Maatschappelijke zetelAmsterdamstraat 18, 2000 Antwerpen
T. 03 206 02 20 |

Wil je meer weten over hoe de Antwerpse haven, Vleemo en partner Wind aan de Stroom werken aan de groene energie van morgen? Kom dit dan ontdekken op de interactieve tentoonstelling 'Watt's Next?' op 23 en 24 maart aan het Havenhuis! Je krijgt de unieke kans om via Virtual Reality een windturbine te beklimmen tot in de gondel en wieken en je kan aan boord stappen van de Hydroville, de passagiersboot op waterstof van de Antwerpse rederij CMB. Neem ook zeker eens een kijkje op de Energy Observer, deze meert dan aan in het Kattendijkdok en is het eerste vaartuig ter wereld op waterstof. Aangemaakt uit zeewater en geproduceerd met de energie van 130 m² zonnepanelen en 2 windturbines.

Van fossiele brandstoffen naar groene energie

Het bezoek van de Energy Observer zet energietransitie in de schijnwerpers. Eenvoudig gezegd: de overgang van energie die we halen uit olie, gas, steenkool en andere fossiele brandstoffen naar duurzame, groene energie uit onder meer zon, wind en water. Het doel: evolueren naar een wereld arm aan CO2 en fijnstof. Port of Antwerp speelt daarin een belangrijke rol. Als knooppunt van water- en snelwegen, spoorlijnen en pijpleidingen wordt er energie ingevoerd, geproduceerd, opgeslagen, uitgevoerd en verdeeld. Nieuwe, alternatieve energiebronnen worden er getest. Een mogelijke sleutel? Waterstof als energiebron voor de toekomst is een belangrijke schakel in de toekomst van Port of Antwerp.

Je mag ze gerust acrobaten onder de monteurs noemen: de technici die hoog in de lucht zweven om overal oprijzende windmolenparken aan de praat te houden. Hoogtevrees staat niet in hun woordenboek, wel een job vol uitdagingen.

In de haven van Antwerpen kan je er niet meer naast kijken. Windturbines maken er tegenwoordig deel uit van het landschap. In de zoektocht naar groene, hernieuwbare energie zit windenergie in de lift. Om al die windmolenparken in gang te zetten en te onderhouden, zijn monteurs, veel monteurs nodig. In de haven van Antwerpen, waar Vleemo en Wind aan de Stroom de windturbines ontwikkelen en exploiteren, is dat onderhoud voor een deel in handen van Enercon, een van oorsprong Duitse firma met vestiging in België. “Momenteel hebben we in België 72 monteurs en zoeken we voor projecten in het noorden van het land, zoals Antwerpen en Limburg, een tiental extra krachten”, vertelt Olivier Ménage, co-director van Enercon België en regiomanager Centraal-Europa en Noord-Amerika.

In 2019 zullen de zes windmolenparken op de Belgische Noordzee genoeg elektriciteit leveren om het jaarverbruik van zowat 1,3 miljoen huishoudens te dekken. Dat is vergelijkbaar met de elektriciteit die wordt opgewekt door een grote en kleine kerncentrale samen, zo blijkt uit cijfers van het Belgian Offshore Platform (BOP).

Het voorbije jaar werd een belangrijke kaap gehaald: de 274 windturbines in de vijf bestaande windparken op de Belgische Noordzee - samen goed voor 1.186 MW aan capaciteit - produceerden 3.408 gigawattuur aan elektriciteit. Of het jaarverbruik van een miljoen gezinnen, aldus het Belgian Offshore Platform (BOP), de vereniging van investeerders en eigenaars van windparken in de Belgische Noordzee.

In 2018 werden in Vlaanderen 36 nieuwe windturbines bijgebouwd, samen goed voor een bijkomend vermogen van 107 MW. Het totaal geïnstalleerd vermogen aan windenergie bedraagt nu 1240 MW, dat zijn 531 operationele windturbines in Vlaanderen. De windenergiesector stelt dat het toekomstig beleid ambitieuzer moet zijn om meer bij te dragen aan de klimaat- en energiedoelstellingen.

Dit jaar zijn er in Vlaanderen 36 windturbines bijgekomen, met een vermogen van 107 MW, wat het totaal vermogen aan windenergie in Vlaanderen op 1240 MW brengt. “Het Vlaams beleid heeft in de lopende legislatuur mooie inspanningen geleverd voor de ontwikkeling van windenergie. De realisaties in de Vlaamse havens en andere prioritaire zones zijn daarvan een schoolvoorbeeld. Maar ook het toekomstig beleid moet voldoende ambitieus zijn”, stelt Bart Bode, directeur van VWEA.

Wereldwijd wordt er immers opgeroepen voor een versnelde realisatie van hernieuwbare energieprojecten in functie van de klimaatdoelstellingen. Windenergie moet hier in Vlaanderen een substantiële bijdrage aan leveren. Om de doelstellingen te behalen, moeten we jaarlijks, net zoals in 2018, minstens 100 MW aan bijkomende windprojecten moeten kunnen bouwen, stelt de windenergiesector.

De wieken van moderne windturbines draaien met de klok mee. Tenminste, als je ze bekijkt terwijl je met de rug in de wind staat. De bladen van de meeste traditionele windmolens draaien juist tegen de klok in. Waar komt dat verschil vandaan, vraagt Wim Van Staeyen zich af.

Volgens Joannes Laveyne, windenergie-expert van de Ugent, maakt de rotatierichting niets uit. 'Toen halverwege de jaren 80 grotere windturbines opkwamen, hebben fabrikanten de ongeschreven regel geadopteerd om ze allemaal in wijzerzin te laten draaien. Dat om chaos te vermijden als windturbines van verschillende producenten bij elkaar geplaatst worden. Die beslissing had ook een schaalvoordeel. Fabrikanten konden dezelfde productietechnieken en mallen gebruiken.'

'Er is geen enkele fysische reden om te kiezen voor een bepaalde rotatierichting', zegt ook windturbine-expert Johan Meyers van de KU Leuven. 'Oorspronkelijk draaiden windturbines tegen de klok in, totdat een Deense bladfabrikant (Orkaer) besloot om zijn bladen andersom te maken om zich te onderscheiden. Die fabrikant leverde aan grote bedrijven, zoals Vestas, die in de loop der jaren die standaard zijn blijven aanhouden.'